Trong nhiều hệ thống cấp nước sinh hoạt và công nghiệp, đặc biệt là sử dụng nguồn từ ao hồ, kênh rạch hoặc sông chảy chậm, tảo là tác nhân gây ô nhiễm phổ biến và khó kiểm soát. Sự phát triển quá mức của tảo không chỉ gây mùi hôi, màu xanh đục mà còn tạo ra độc tố ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Việc xử lý nước mặt có tảo đòi hỏi hiểu rõ đặc điểm sinh học của tảo, nguyên nhân bùng phát và áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp, hiệu quả.
Tảo trong nước mặt là gì?
Tảo (algae) là nhóm sinh vật tự dưỡng có khả năng quang hợp, phát triển mạnh trong môi trường giàu dinh dưỡng, ánh sáng và nhiệt độ cao. Trong nước mặt, phổ biến nhất là:
- Tảo lam (Cyanobacteria): Gây mùi tanh, hôi, màu xanh lục, có thể sinh độc tố microcystin.
- Tảo lục (Chlorophyta): Gây đục nước, ảnh hưởng thẩm mỹ nhưng ít độc.
- Tảo vàng, tảo silic (Diatoms): Gặp trong mùa lạnh, ảnh hưởng độ đục và vị nước.
Khi điều kiện thuận lợi, tảo có thể phát triển nhanh chóng tạo nên hiện tượng nở hoa (algal bloom), gây suy giảm oxy trong nước, ảnh hưởng chất lượng xử lý và làm tắc nghẽn hệ thống lọc.

Tác động của tảo đến hệ thống xử lý nước mặt
- Gây mùi, màu khó xử lý: mùi mốc, tanh, hoặc đất ẩm.
- Làm tăng nhu cầu hóa chất xử lý: Nhất là clo và phèn, dẫn đến chi phí vận hành cao.
- Gây nghẹt vật liệu lọc: Tảo sống và tảo chết tích tụ, gây đóng cặn trong cột lọc, bể lắng.
- Sinh độc tố ảnh hưởng sức khỏe: Một số loài tảo lam sinh ra độc tố nguy hiểm, nếu không xử lý triệt để có thể tồn dư trong nước uống.
Giải pháp xử lý nước mặt có tảo hiệu quả
Tiền xử lý: Giảm tảo trước khi vào hệ thống chính
- Lưới chắn tảo hoặc song chắn rác mịn: Giúp loại bỏ sinh khối tảo lớn ngay từ đầu.
- Hồ tiền lắng có xử lý sinh học: Làm giảm lượng tảo bằng cách lắng tự nhiên kết hợp ánh sáng và khuếch tán oxy.
- Châm Clo sơ bộ: Diệt tảo ngay tại đầu nguồn với nồng độ kiểm soát (0,5 – 1,5 mg/L), tránh sinh độc tố quá mức.
Keo tụ – tạo bông – lắng
- Sử dụng PAC hoặc phèn nhôm, kết hợp polymer để tạo bông cuốn theo xác tảo và tạp chất hữu cơ.
- Điều chỉnh pH tối ưu (6,5 – 7,5) để tăng hiệu quả tạo bông và giảm Clo dư sau khử trùng.
Lọc: Giữ lại phần còn sót
- Lọc đa tầng: Kết hợp cát thạch anh, than hoạt tính và mangan greensand.
- Lọc than hoạt tính: Hấp phụ mùi, chất hữu cơ hòa tan từ xác tảo.
- Rửa lọc thường xuyên: Tránh tảo tích tụ gây nghẽn hoặc sinh mùi ngược.
Khử trùng – loại bỏ độc tố vi sinh
- Clo hóa cuối: Diệt vi khuẩn, tảo còn sót nhưng cần kiểm soát dư lượng (0,3 – 0,5 mg/L).
- Ozon hóa: Làm phân hủy độc tố tảo hiệu quả cao, nhưng chi phí đầu tư lớn.
- UV kết hợp lọc nước RO: Lọc tinh và diệt khuẩn, loại bỏ độc tố hòa tan trong nước.

Phòng ngừa tảo phát triển trong nguồn nước mặt
- Kiểm soát tải lượng dinh dưỡng (N, P) từ nông nghiệp, nước thải sinh hoạt chưa xử lý.
- Không xây dựng hệ thống hút nước tại vùng có nước tù, chảy chậm.
- Bổ sung sục khí hoặc khuếch tán oxy ở các hồ chứa trung gian.
- Theo dõi chất lượng nước đầu vào theo mùa, để kịp thời điều chỉnh hóa chất, quy trình xử lý.
Kết luận
Xử lý nước mặt có tảo là bài toán không đơn giản, đặc biệt khi tảo phát triển theo mùa và có khả năng sinh độc tố. Để kiểm soát hiệu quả, cần áp dụng kết hợp nhiều giải pháp từ tiền xử lý, keo tụ – lắng, lọc đến khử trùng và giám sát chất lượng nước liên tục. Bên cạnh đó, việc nâng cấp hệ thống lọc nước mặt, cải tiến vật liệu và ứng dụng công nghệ tự động cũng là hướng đi hiệu quả giúp đảm bảo chất lượng nước đầu ra ổn định, an toàn và đạt chuẩn.
Nếu bạn đang tìm kiếm đơn vị xử lý nước đáng tin cậy, hãy liên hệ ngay với Việt Phát để được hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp.
Công ty TNHH Thiết Bị Máy Và Công Nghệ Môi Trường Việt Phát
- Địa chỉ: Lễ Khê – Phường Tùng Thiện – TP Hà Nội
- Hotline: 0932 333 299 – 0986 924 889
- Email: xulynuocvietphat@gmail.com
- Kênh: Youtube Xử Lý Nước Việt Phát
- Fanpage Facebook Xử Lý Nước Việt Phát
Xử Lý Nước Việt Phát – Luôn sẵn sàng tư vấn và phục vụ Quý khách.

