Nghị Định 23/2026/NĐ-CP: Cập Nhật Đầy Đủ Những Điểm Mới Về Lĩnh Vực Tài Nguyên Nước

Nghị định 23/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về tài nguyên nước. Nội dung mới tập trung vào quản lý nguồn nước, điều hòa phân phối, khai thác nước dưới đất và bảo vệ các nguồn nước tự nhiên. Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các đơn vị đang khai thác, sử dụng nước. Vì vậy, việc cập nhật quy định mới là yêu cầu cần thiết để bảo đảm tuân thủ pháp luật.

Nghị định 23/2026/NĐ-CP là gì?

Nghị định 23/2026/NĐ-CP là văn bản do Chính phủ ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số quy định trong lĩnh vực tài nguyên nước. Nghị định được xây dựng để đồng bộ với Luật Tài nguyên nước năm 2023 và đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Nội dung của nghị định tập trung vào việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đồng thời, văn bản cũng bổ sung nhiều quy định nhằm bảo vệ nguồn nước trước nguy cơ suy giảm và ô nhiễm.

Bên cạnh đó, Nghị định 23/2026/NĐ-CP tạo cơ sở pháp lý để các địa phương chủ động điều hành nguồn nước. Đây cũng là căn cứ để doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định về khai thác và sử dụng nước.

Mục tiêu ban hành Nghị định 23/2026/NĐ-CP

Việc ban hành Nghị định 23/2026/NĐ-CP hướng đến nhiều mục tiêu quan trọng trong công tác quản lý tài nguyên nước.

Trước hết, nghị định giúp hoàn thiện hệ thống pháp luật theo Luật Tài nguyên nước năm 2023. Các quy định mới được bổ sung để bảo đảm tính thống nhất giữa các văn bản liên quan.

Ngoài ra, nghị định tăng cường hiệu quả quản lý và khai thác nguồn nước. Điều này góp phần hạn chế tình trạng sử dụng nước thiếu kiểm soát hoặc khai thác vượt khả năng phục hồi của nguồn nước.

Một mục tiêu khác là nâng cao khả năng ứng phó với hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn. Đây là những thách thức đang xuất hiện ngày càng nhiều tại nhiều khu vực trên cả nước.

Bên cạnh đó, nghị định thúc đẩy việc ứng dụng dữ liệu số và hệ thống quan trắc trong quản lý tài nguyên nước. Việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan sẽ hỗ trợ quá trình dự báo và điều hành hiệu quả hơn.

Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 23/2026/NĐ-CP

Nghị định 23/2026/NĐ-CP sửa đổi và bổ sung nhiều quy định liên quan đến hoạt động quản lý tài nguyên nước.

Các nội dung chính bao gồm:

• Quy hoạch tổng hợp tài nguyên nước.
• Điều hòa và phân phối nguồn nước.
• Khai thác nước mặt và nước dưới đất.
• Quan trắc, giám sát tài nguyên nước.
• Quy trình vận hành hồ chứa và liên hồ chứa.
• Phương án chuyển nước giữa các lưu vực.
• Danh mục hồ, ao, đầm, phá không được san lấp.
• Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu tài nguyên nước.
• Trách nhiệm của cơ quan quản lý và địa phương.

Nhìn chung, phạm vi điều chỉnh của nghị định khá toàn diện. Hầu hết các hoạt động liên quan đến khai thác, sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước đều được cập nhật.

Những điểm mới nổi bật của Nghị định 23/2026/NĐ-CP

Hoàn thiện quy hoạch tổng hợp tài nguyên nước

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 23/2026/NĐ-CP là hoàn thiện quy định về quy hoạch tổng hợp tài nguyên nước.

Theo quy định mới, quá trình lập quy hoạch phải đánh giá đầy đủ hiện trạng nguồn nước, nhu cầu sử dụng và khả năng đáp ứng trong từng giai đoạn phát triển.

Ngoài yếu tố kỹ thuật, quy hoạch còn phải xem xét tác động của biến đổi khí hậu, hạn hán và xâm nhập mặn. Nhờ đó, phương án khai thác và phân bổ nguồn nước sẽ có tính khả thi cao hơn.

Việc bổ sung các yêu cầu này giúp quy hoạch trở thành công cụ quản lý hiệu quả. Đồng thời, cơ quan quản lý có thêm cơ sở để điều hành nguồn nước theo từng lưu vực sông.

Tăng cường điều hòa và phân phối tài nguyên nước

Nghị định 23/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định về điều hòa và phân phối nguồn nước trên các lưu vực sông.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ xây dựng kịch bản nguồn nước theo từng thời kỳ. Các kịch bản này được cập nhật khi xuất hiện nguy cơ hạn hán hoặc thiếu nước.

Trên cơ sở đó, phương án điều hòa nguồn nước sẽ được điều chỉnh phù hợp với thực tế. Mục tiêu là ưu tiên cấp nước cho sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu.

Quy định mới cũng giúp tăng tính chủ động trong công tác phòng, chống thiếu nước. Đây là giải pháp quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp.

Bổ sung trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương

Một điểm mới khác của Nghị định 23/2026/NĐ-CP là quy định rõ hơn trách nhiệm của các cơ quan quản lý.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm xây dựng kịch bản nguồn nước và phương án điều hòa trên các lưu vực sông.

Các bộ, ngành liên quan phải phối hợp cung cấp dữ liệu chuyên ngành. Đồng thời, các địa phương phải cập nhật nhu cầu sử dụng nước và chủ động triển khai kế hoạch ứng phó khi nguồn nước suy giảm.

Sự phối hợp này giúp quá trình quản lý tài nguyên nước đồng bộ hơn. Đồng thời, việc điều hành nguồn nước cũng trở nên linh hoạt và hiệu quả.

Hoàn thiện quy định về phương án chuyển nước

Nghị định 23/2026/NĐ-CP tiếp tục sửa đổi quy trình thẩm định phương án chuyển nước giữa các lưu vực.

Theo quy định mới, hồ sơ được tiếp nhận trực tiếp hoặc trực tuyến. Cơ quan chuyên môn sẽ kiểm tra tính đầy đủ trước khi tổ chức thẩm định.

Trong quá trình đánh giá, cơ quan quản lý có thể lấy ý kiến các địa phương và đơn vị liên quan. Trường hợp dự án có yếu tố quốc tế, Bộ Ngoại giao cũng sẽ tham gia cho ý kiến.

Những thay đổi này giúp rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ. Đồng thời, việc thẩm định cũng bảo đảm tính minh bạch và phù hợp với thực tiễn.

Hoàn thiện quy trình vận hành liên hồ chứa

Một điểm mới của Nghị định 23/2026/NĐ-CP là sửa đổi quy trình điều chỉnh vận hành liên hồ chứa trên các lưu vực sông. Quy định mới giúp việc điều hành nguồn nước linh hoạt hơn trong từng thời điểm.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì thẩm định phương án điều chỉnh quy trình vận hành. Trường hợp cần thiết, Bộ sẽ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và phê duyệt.

Trong quá trình thẩm định, nhiều cơ quan và địa phương sẽ cùng tham gia góp ý. Việc phối hợp này giúp bảo đảm phương án vận hành phù hợp với thực tế của từng lưu vực.

Quy định mới cũng bổ sung trường hợp điều chỉnh cục bộ quy trình vận hành. Điều này giúp xử lý nhanh những tình huống phát sinh mà không làm thay đổi nguyên tắc vận hành chung.

Tăng cường quản lý hồ, ao, đầm, phá không được san lấp

Nghị định 23/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định nhằm bảo vệ các hồ, ao, đầm và phá có vai trò quan trọng đối với tài nguyên nước.

Theo quy định mới, UBND cấp tỉnh phải lập và công bố danh mục các hồ, ao, đầm, phá không được san lấp. Danh mục này được cập nhật định kỳ và công khai trên hệ thống thông tin của địa phương.

Việc điều chỉnh danh mục phải trải qua quá trình lấy ý kiến các sở, ngành và cơ quan liên quan. Sau đó, hồ sơ sẽ được trình cấp có thẩm quyền xem xét theo đúng quy định.

Đối với các trường hợp cần lấn hoặc thu hẹp diện tích hồ, ao, việc thực hiện chỉ được phép khi phục vụ lợi ích công cộng hoặc quốc phòng, an ninh. Các hoạt động này phải bảo đảm không làm ảnh hưởng đến chức năng điều hòa và tích trữ nước.

Siết chặt trách nhiệm bảo vệ nguồn nước

Bên cạnh việc quản lý danh mục hồ, ao, Nghị định 23/2026/NĐ-CP còn quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân quản lý nguồn nước.

Các đơn vị quản lý phải sử dụng đúng mục đích và không được tự ý san lấp hoặc cải tạo trái quy định. Đồng thời, họ phải kiểm soát các hành vi lấn chiếm và xả thải gây ô nhiễm nguồn nước.

Nếu phát hiện vi phạm, tổ chức quản lý phải thông báo kịp thời cho cơ quan có thẩm quyền. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ tài nguyên nước ngay từ cơ sở.

Đẩy mạnh quan trắc và số hóa dữ liệu tài nguyên nước

Một điểm đáng chú ý khác của Nghị định 23/2026/NĐ-CP là tăng cường hoạt động quan trắc và quản lý dữ liệu.

Nghị định quy định rõ tần suất quan trắc đối với nhiều loại công trình khai thác nước. Đối với hệ thống quan trắc tự động, dữ liệu phải được cập nhật liên tục theo quy định.

Trong trường hợp hệ thống trực tuyến gặp sự cố, đơn vị quản lý vẫn phải thực hiện quan trắc bằng phương pháp phù hợp. Sau khi khắc phục, toàn bộ dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ vào hệ thống.

Việc số hóa dữ liệu giúp cơ quan quản lý theo dõi diễn biến nguồn nước nhanh hơn. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để dự báo và đưa ra các quyết định điều hành chính xác.

Nghị định 23/2026/NĐ-CP tác động như thế nào đến doanh nghiệp?

Đối với doanh nghiệp, Nghị định 23/2026/NĐ-CP không chỉ là văn bản pháp lý mà còn là cơ sở để điều chỉnh hoạt động khai thác và sử dụng nước.

Các doanh nghiệp đang khai thác nước mặt hoặc nước dưới đất cần rà soát lại giấy phép hiện có. Đồng thời, đơn vị cũng nên kiểm tra việc thực hiện chế độ quan trắc và báo cáo định kỳ.

Doanh nghiệp đầu tư hệ thống cấp nước, xử lý nước cần cập nhật các yêu cầu kỹ thuật mới. Điều này giúp hạn chế rủi ro khi cơ quan chức năng tiến hành thanh tra hoặc kiểm tra.

Đối với khu công nghiệp và cơ sở sản xuất lớn, việc sử dụng nước tiết kiệm sẽ ngày càng được chú trọng. Đây cũng là xu hướng phát triển bền vững mà nhiều doanh nghiệp đang hướng tới.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?

Để đáp ứng các quy định của Nghị định 23/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nên chủ động rà soát toàn bộ hoạt động liên quan đến tài nguyên nước.

Một số công việc cần ưu tiên gồm:

• Kiểm tra hiệu lực giấy phép khai thác tài nguyên nước.
• Đánh giá công suất khai thác thực tế.
• Rà soát hệ thống quan trắc và thiết bị đo.
• Cập nhật chế độ báo cáo theo quy định mới.
• Kiểm tra công trình xử lý nước cấp và nước thải.
• Áp dụng giải pháp tiết kiệm và tái sử dụng nước.
• Chuẩn bị hồ sơ pháp lý đầy đủ khi có yêu cầu kiểm tra.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí khắc phục sau này. Đồng thời, hoạt động sản xuất cũng diễn ra ổn định và đúng quy định.

Xử Lý Nước Việt Phát – Đối tác đồng hành cùng doanh nghiệp

Xử Lý Nước Việt Phát là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế và thi công các hệ thống xử lý nước cấp, nước thải và nước siêu tinh khiết trên toàn quốc.

Với nhiều năm kinh nghiệm, Việt Phát đã triển khai thành công hàng trăm dự án cho nhà máy, khu công nghiệp, bệnh viện và nhiều lĩnh vực sản xuất khác. Chúng tôi luôn cập nhật các quy định mới của pháp luật để mang đến giải pháp phù hợp với từng nhu cầu thực tế.

Nếu doanh nghiệp cần tư vấn về hệ thống xử lý nước, hồ sơ môi trường hoặc giải pháp khai thác và sử dụng nước hiệu quả, Xử Lý Nước Việt Phát sẵn sàng đồng hành từ khâu tư vấn đến vận hành và chuyển giao công nghệ.

Công ty TNHH Thiết Bị Máy Và Công Nghệ Môi Trường Việt Phát

• Địa chỉ: Lễ Khê – Phường Tùng Thiện – Hà Nội
• Hotline: 0932 333 299 – 0986 924 889
• Email: xulynuocvietphat@gmail.com
• Kênh: Youtube Xử Lý Nước Việt Phát
• Fanpage: Facebook Xử Lý Nước Việt Phát

Xử Lý Nước Việt Phát – Luôn sẵn sàng tư vấn và phục vụ Quý khách.