Trong điều kiện cơ sở hạ tầng xử lý nước thải còn hạn chế, nhất là tại khu dân cư phân tán, vùng ven đô hoặc nông thôn, kỹ thuật xử lý nước thải tại nguồn là một giải pháp cấp thiết. Một trong những công nghệ nổi bật là kỹ thuật phối trộn các tầng vật liệu có nguồn gốc từ đất, còn gọi là hệ thống đất đa tầng (Multiple Soil Layering – MSL).
Đây là phương pháp xử lý nước thải sinh hoạt có chi phí thấp, dễ áp dụng, sử dụng hoàn toàn vật liệu tự nhiên như đá ong, zeolite, cát, than hoạt tính và đá vôi.
Tại sao chọn kỹ thuật phối trộn các tầng vật liệu có nguồn gốc từ đất?
Kỹ thuật phối trộn các tầng vật liệu có nguồn gốc từ đất khai thác các đặc tính hấp phụ và trao đổi ion của đất và khoáng tự nhiên. Cấu trúc nhiều tầng vật liệu giúp tạo môi trường hiếu khí – yếm khí luân phiên, thuận lợi cho quá trình phân hủy sinh học và hấp phụ chất ô nhiễm. MSL đặc biệt phù hợp để xử lý nước thải sinh hoạt phân tán từ hộ gia đình, ký túc xá, nhà hàng, khách sạn, trường học ở khu vực chưa có hệ thống xử lý tập trung.
Vật liệu sử dụng trong hệ thống
Các lớp vật liệu trong hệ thống MSL bao gồm:
- Đá ong tự nhiên: giàu khoáng Fe, có khả năng hấp phụ phốt pho rất hiệu quả.
- Zeolite: khoáng tự nhiên có khả năng trao đổi ion, hấp phụ amoni.
- Than hoạt tính dạng hạt: tăng diện tích bề mặt tiếp xúc, hấp phụ chất hữu cơ.
- Cát vàng và đá vôi: giúp lọc cơ học, trung hòa pH, ổn định dòng chảy.
- Đá cuội: dùng làm lớp đệm giữ vật liệu, chống tắc nghẽn.

Bố trí và vận hành hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt tại nguồn phân tán bằng kỹ thuật phối trộn các tầng vật liệu có nguồn gốc từ đất
Mô hình được thiết kế thành các lớp đất chặt – đất thấm – đất chặt – đất thấm…, xen kẽ nhau trong hố ngầm hoặc cột lọc đứng. Nước thải được dẫn từ bể chứa vào hệ thống, thấm qua các lớp vật liệu và thoát ra đầu ra sau khi đã xử lý.
- Mô hình thử nghiệm ngoài thực địa có công suất 10 m³/ngày.
- Diện tích lõi vật liệu xử lý khoảng 5 m², được chôn ngầm để tiết kiệm diện tích và tạo cảnh quan xanh.
Kết quả xử lý đạt được
Thí nghiệm trong phòng và ngoài hiện trường đều cho thấy hiệu suất xử lý rất khả quan. Hầu hết các chỉ tiêu đều đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 14:2008/BTNMT, cột B.
| Thông số | Trước xử lý (mg/L) | Sau xử lý (mg/L) | Hiệu suất (%) | QCVN 14:2008/B |
| BOD₅ | 204,25 | 46,72 | 77,13 | 50 |
| COD | 272,45 | 77,30 | 71,63 | 175 |
| TSS | 301,92 | 77,52 | 74,33 | 100 |
| NH₄⁺ | 37,78 | 12,10 | 67,97 | 10 |
| NO₃⁻ | 46,56 | 15,13 | 67,51 | 50 |
| PO₄³⁻ | 6,45 | 0,68 | 88,60 | 10 |
| Coliform | 21400 MPN/100ml | 4561 MPN/100ml | 78,69 | 10000 |
Cơ chế xử lý chất ô nhiễm
- Chất hữu cơ (BOD, COD): được phân hủy trong môi trường vi sinh vật hiếu khí và kỵ khí.
- Chất rắn lơ lửng (TSS): bị giữ lại bởi lớp lọc và vi sinh vật yếm khí phân hủy.
- Amoni (NH₄⁺): chuyển hóa qua quá trình nitrat hóa – khử nitrat thành khí N₂ thoát ra môi trường.
- Phốt pho (PO₄³⁻): hấp phụ mạnh trên bề mặt đá ong và tạo phức với ion Fe³⁺.
- Coliform: giảm nhờ quá trình lắng, lọc và hoạt động của vi sinh vật.
Ưu điểm nổi bật của kỹ thuật MSL
- Chi phí thấp, vật liệu dễ kiếm tại địa phương.
- Không dùng hóa chất hay năng lượng cao.
- Hiệu quả xử lý ổn định, phù hợp với nước thải sinh hoạt nồng độ trung bình.
- Thân thiện với môi trường, dễ tích hợp cảnh quan xanh.
- Ứng dụng linh hoạt: từ hộ gia đình đến cụm dân cư nhỏ.
Để xem chi tiết hơn về đề tài hãy xem tài liệu dưới đây:
Kết luận
Kỹ thuật phối trộn các tầng vật liệu có nguồn gốc từ đất (MSL) là giải pháp xử lý nước thải sinh hoạt phân tán có hiệu quả cao, thân thiện và dễ triển khai. Với hiệu suất xử lý vượt 70% cho hầu hết các chỉ tiêu và khả năng ứng dụng thực tế cao, công nghệ MSL mở ra hướng đi bền vững trong kiểm soát ô nhiễm tại khu vực chưa có hệ thống xử lý tập trung.
Tài liệu trên nhằm mục đích tham khảo. Không nhằm mục đích quảng bá sản phẩm hay phục vụ kinh doanh. Bạn đang có nhu cầu xử lý nước thải, lọc nước công nghiệp, xử lý nước sinh hoạt. Hãy liên hệ Xử Lý Nước Việt Phát để được tư vấn hỗ trợ miễn phí:
Công ty TNHH Thiết Bị Máy Và Công Nghệ Môi Trường Việt Phát
- Địa chỉ nhà máy: Lễ Khê – Xuân Sơn – Sơn Tây – Hà Nội
- Hotline: 0932 333 299 – 0986 924 889
- Email: xulynuocvietphat@gmail.com
- Kênh: Youtube Xử Lý Nước Việt Phát
- Fanpage: Facebook Xử Lý Nước Việt Phát
Xử Lý Nước Việt Phát – Luôn sẵn sàng tư vấn và phục vụ Quý khách.

